woensdag 31 oktober 2012

Tussenin-dag

Soms heb ik het heen en weer. Dan schommel ik de hele dag tussen man en vrouw. Vandaag was anders. Het was een tussenin-dag. Ik voelde me vrouwelijk met mannelijke kanten. En ik wiebelde niet, maar dit mengsel bleef de hele dag vrij stabiel.

Een groot voordeel van Bali voor zulke tussenin-dagen is de sarong. Niet heel raar als een man die draagt. Uiterlijk was ik een man met sarong, van binnen meer vrouw dan de buitenkant liet zien (dat dacht ik althans; foto’s van die dag bleken toch duidelijk een vrouw in mannenkleding te hebben vastgelegd).

Omdat ik stabiel was in hoe ik me voelde en tevreden was met de manier waarop ik dat kon uiten was ik met volle aandacht aanwezig. En kon M. bij mij zijn zonder gek te worden van mijn gezwabber. Vandaag was ik Lisa die zich had verkleed als Man-ik met een sarong. Zo kon het dus ook zijn.

dinsdag 30 oktober 2012

Badpakkenparade

Vanochtend werd ik vroeg wakker en in een dromerige roes werd ik me langzaam bewust van mezelf en mijn omgeving. Mijn lijf voelde vrouwelijk. Ik voelde mijn vagina, mijn borsten. M. lag naast me, ook wakker, en ineens realiseerde ik me wat ik precies voelde. Ik was geil. Op een nieuwe manier, leek het. Geen gretige, doortastende mannelijke geilheid maar een hunkerende zachtmoedige vrouwelijke geilheid, bereid om te ontvangen… De seks die volgde was heerlijk en maakte de potentie van een lesbische relatie met M. weer heel voelbaar.

Mijn vrouwelijkheid vieren was fijn en ik wilde deze hele dag Lisa zijn. Maar o jee, we gaan vanmiddag badderen in thermale baden. Geen Lisa dus: ik heb alleen een zwembroek. En een piemel en geen borsten. Onmogelijk om dan nog vrouw te zijn. Als het om mijn Lisa-onzekerheden gaat is M. vaak heel doortastend. Ook nu: “ik heb nog een extra badpak bij me. Bh er onder aan, je haar opsteken en je kunt zwemmen”. Ja natuurlijk. In theorie. Ik had die optie ook al bedacht, maar hoe moet dat dan met het afplakken van mijn geslacht? Er steken altijd stukken tape onder mijn slipje vandaan. In badpak is dat geen gezicht. En een bh onder een badpak? Raar. O, ik ben een gedrocht en zal dat voorlopig blijven. De komende jaren nog geen zwempartij voor Lisa als het al ooit kan! Pffff…

“Okee, niet bang zijn meid”. Ik liet me inspireren door M.’s optimisme en ik bekeek nog eens goed de mogelijkheden. En het viel mee! Ik bedacht een nieuwe afplak-strategie die badpak-proof is (okee, ik kon nu even niet meer naar het toilet). Mijn borst-protesen waren ooit zelfklevend en ondanks de veroudering plakten ze nog voldoende. Dankzij de extra steun van de gekruiste rugbandjes van dit sport-badpak bleven ze goed op hun plek zitten zonder bh. Ik keek in de spiegel en was verbijsterd. Ik zag een vrouwenlijf. Wauw, een echt vrouwenlijf! Helemaal zichtbaar in dit nietsverhullende badpak! Niks mannelijks meer aan te zien. Geslaagd als miss in de badpakkenparade!

Okee, nu naar buiten. Proefzwemmen in het zwembad van ons hotel. Ik voelde me trots onder alle bewonderende blikken van de reisgenoten. Sommigen waren verbijsterd en nieuwsgierig naar wat ik precies met mijn mannelijke geslacht had gedaan. “Er is niks meer van te zien!” Ik heb het maar een mysterie gelaten. Sorry dames, te privé.

En toen de test. Het bad in, stapje voor stapje. Mijn kruis werd nat: “Oooh blijft de tape zitten? Ja!”. Verder. Mijn borsten nat: “Oooh, drijven ze niet weg? Nee!”. Het gaat. Het gaat! Trots stond ik tot aan mijn schouders in het water. Voorzichtig bewoog ik mijn armen op en neer. Ja, de borsten bleven écht zitten. Heel voorzichtig deed ik een schoolslag. Ja, ja jaaa! Ik zwem!! Blij als een klein meisje dat ploetert voor haar A-diploma zwom ik in het zwembad. Mijn eerste zwemavontuur!! 

Maar het was nog niet klaar. Ik moest nog uit het bad! Ik ging weer op de bodem staan, klaar om mijn borsten op te vangen. Ze bleven zitten. Alles bleef keurig op zijn plaats terwijl ik stap voor stap uit het water kwam. Ik keek naar beneden en zag mijn natte vrouwenlijf strak omhuld door dit glimmende badpak. Trots liep ik uit het zwembad en zetelde me sierlijk op een ligbed in de zon. Lisa zwemt! Jeeeh!

maandag 29 oktober 2012

Volle maan

Daar staan we. Alle meiden helemaal opgedirkt volgens Balinese traditie: een sarong (de wikkelrok), een mooie kebaja (een prachtig hemd met kant) en een selendang (een tempelsjaal voor om je middel). M. en ik waren weer twee trotse vriendinnen en ik voelde me als Lisa weer helemaal door haar geaccepteerd. Misschien hielp het dat ik er zo ontzettend mooi uit zag!

Je zo opdirken (met temperaturen van rond de 40 graden!) doe je niet voor niks. Dit deden we voor de volle-maan-ceremonies die we gingen bijwonen. Volle-maan-ceremonies zijn een big-thing op Bali. Net zo’n belangrijke traditie als Kerst bij ons. Met net zoveel inspanningen in de voorbereiding. Alleen: Kerstmis is één keer per jaar. Volle maan is het elke maand. Zouden wij het zo serieus nemen als we Kerst elke maand zouden vieren? De Balinezen deinzen er niet voor terug. En wij gaan mee deze keer. Met de eigenaren en personeel van ons hotel. Als enige toeristen gaan we in hun gevolg mee naar een drietal tempels.

En wat een bizar toeval: één van de personeelsleden was een ex-collega. Werkte daar een periode als yoga-leraar om dan weer terug te gaan naar Nederland; naar het kantoor waar Man-ik jarenlang ook werkte. Mijn eerste impuls was om Lisa de dagen dat we hier zouden zijn dan maar in de tas te laten. Uit angst voor roddels en een onbeheersbare coming-out in mijn werkzame leven. Maar nee. Dat wilde ik niet. Ik wilde mezelf niet verstoppen, juist hier niet. Ik moest een enorme drempel over (van Himalaya-proporties) om de situatie met hem te bespreken, maar ik bleek te kunnen rekenen op zijn discretie (bedankt R.).

Met de hele groep op pad naar de eerste tempel. Een tempel gewijd aan de verering van de vrouwelijke energie. Hoe mooi kan het toeval zijn! Ik was nerveus. Wat zouden deze goden denken van een vrouw in een mannenlichaam? Zouden ze dit zien als een man in vrouwenkleren? Zou ik de toorn Gods over me afroepen door deze tempel te betreden? Nee. Ik voelde me volledig geaccepteerd toen ik op de tempelvloer ging zitten. Een kalme, tevreden energie strooide zich over me uit. Was het de acceptatie van de goden of mijn eigen acceptatie? Wie zal het zeggen…

In de tweede tempel baden we voor onze wens (“een mooie vrouw worden”) en spraken we onze dankbaarheid uit voor alles wat we de afgelopen periode gekregen en niet gekregen hadden. De derde tempel was heel bijzonder. De zon was inmiddels onder en de volle maan goed zichtbaar. Diep verscholen in de donkere jungle lag een kleine tempel. Voorafgaand aan de ceremonie kreeg iedereen een persoonlijke reiniging van de priester. Bij de reiniging zou de priester ook een emmertje water over je nek uitstorten. Heel even sloeg de paniek toe: mijn pruik!! Maar al snel voelde ik vertrouwen: “Deze pruik is nep, maar is onderdeel van wie ik nu ben. Deze pruik is onderdeel van mij. Hij zal blijven zitten”. En dat deed hij ook. De reiniging en de ceremonie die volgde hadden een diepe impact op mij. Ik voelde de energie in alle heftigheid door mij heen stromen en voelde hoe deze mijn bekken van bovenaf vulde als een kom met water. Wat gebeurde er? Zette mijn vrouwelijkheid zich nu in mij vast of spoelde deze nu juist weg? Ik kon het niet goed voelen. Ongrijpbare fenomenen als deze laten zich niet in simpele conclusies vatten.

zondag 28 oktober 2012

Vruchtbare grond

Drie weken. Drie weken zouden we samen op Bali zijn. Eerst twee weken met deze groep en dan een week met zijn tweetjes. Maar ja, hoe moet dat nu? We kunnen niet meer samen verder… Kut, kut kut, ik vervloek mijn pad! Een pad waarbij mijn angst om dierbaren te verliezen aan het uitkomen is.

Vandaag was een dag vol pijn en verdriet. Pijn en verdriet om de uitbarsting van M. gisteren. En pijn en verdriet om mijn beslissing de relatie te beëindigen. Ik hou van haar, ondanks dat het soms moeilijk is om met elkaar te zijn. Haar afwijzing van Lisa maakt een gezamenlijke toekomst simpelweg onmogelijk. Lisa gaat niet meer terug in de kast. Door haar agressie forceerde ze me te kiezen tussen haar en mezelf. En indirect forceerde ze me daarmee misschien wel te kiezen tussen haar en Lisa. Een pijnlijke maar eenvoudige keuze. Ik kan niet niet voor Lisa kiezen. Lisa dat ben ik. Ik kan niet mezelf uitgummen. Ik besta. Hier ben ik. Zo helder als wat. En zo pijnlijk als wat. Want ik hou van M.

Die liefde voelde ik telkens als ik haar zag vandaag. We reisden vandaag met de groep naar een nieuwe bestemming op Bali; van Sidemen naar Lovina. Gelukkig niet in één taxibusje. Dat zou te confronterend zijn. Maar bij elke stop zag ik haar. En miste ik haar. En verlangde ik naar haar. Wat een marteling… alsof je iemand die wil stoppen met roken de hele dag een pakje sigaretten met zich mee laat dragen; in zijn hand, zodat het pakje lekker zichtbaar is.

Het deed pijn, pijn, pijn… Aan het eind van de dag werd de frustratie te groot. We waren aangekomen bij ons hotel in Lovina. L. vertelde me nog dat er geen extra kamers vrij waren, dus ik kon geen eigen kamer krijgen. Ik zou met iemand de kamer moeten delen, maar wie? De reisgenoten met een eenpersoonskamer hadden daar bewust voor gekozen… Ik hoorde hun bezwaar maar half. Het kon me niet schelen. Desnoods zou ik op het strand slapen. Ik wilde alleen zijn. Met rust gelaten. Even geen groep om me heen. Even M. niet om me heen.

Ik kwakte mijn rugzak neer en liep naar het strand. Ik ging lopen… rennen… Bij ruim 35 graden ging ik rennen op het strand. Binnen een halve minuut gutste het zweet van mijn lijf. De Balinezen keken me met verbijstering aan. In een jurk had ik ze minder geschokt. Ik rende en rende en rende tot een rotsrichel bij een haventje me stopte. En toen keerde ik om en ik rende en rende en rende. Totaal uitgeput en uitgedroogd kwam ik terug bij het hotel. Mijn rugzak was in de kamer bij M. gezet. Nee, dat wilde ik niet. Ik zou niet met haar een kamer delen. Mijn rugzak moest daar weg. Maar goed; eerst maar opfrissen en dan met M. praten.

En toen kwam het. Sorry. Een groot sorry van M. voor wat ze had gedaan en voor wat ze had gezegd. Sorry is voor haar een grote stap. Dat ze die zo nadrukkelijk nam raakte me diep. Ze erkende mijn pijn en gaf me het respect wat ik gisteren zo miste. Mijn hart huilde tranen van opluchting en stak de armen uit naar haar. Mijn hart wilde haar terug. Maar mijn hoofd liet zich niet opzij duwen door deze emoties. Ik zei: “Mijn Lisa-proces is voor mij het allerbelangrijkste nu. Het komende jaar en de tijd daarna zal ik daar het grootste deel van mijn aandacht, tijd en energie in stoppen. Alleen als jij dat kunt accepteren, is er nog een toekomst voor ons”. Het klonk niet hard, wel helder. Geen vage, op harmonie gerichte subassertiviteit die ik van mezelf zo goed ken. Ik stond pal voor mijn belang. En gaf de ruimte aan die ik nodig had van M. En liet haar de keuze. Helder, en eerlijk. Ik schrok van mijn eigen assertiviteit. M. misschien ook. Maar deze helderheid was voor haar ook wel fijn. Ze kon een heldere keuze maken en deed dat ook. Ze zei: “Ik begrijp je. En ik wil met je verder”. En we vielen elkaar in de armen en huilden. De vulkaanuitbarsting had vruchtbare grond achtergelaten. Mijn rugzak bleef staan.

zaterdag 27 oktober 2012

Vulkaanuitbarsting


Bali heeft actieve vulkanen. Vanochtend werden we wakker aan de voet van één ervan, Gunung Agung. Na een onrustige nacht werden M. en ik moe wakker. M. was chagrijnig. Prikkelbaar. Alles wat ik deed of naliet maakte haar nog bozer. Die buien van haar ken ik inmiddels en die horen bij haar en bij haar eigen zoektocht naar zichzelf. Op dit soort momenten wringt er zich iets in M.’s binnenste. Een onvrede die ze nog geen woorden kan geven. Die buien zijn zeer explosief en hebben in het verleden al veel verdriet in onze relatie gebracht. Want bij gebrek aan woorden reageert ze dan agressief op haar omgeving. En vooral op mij. En ik ben er handig in gebleken om juist dan onbedoeld olie op het vuur te gooien. Afstand houden is dan ook het beste wat ik op dit soort momenten kan doen. Dus dat probeerde ik vandaag ook.

Maar het ging mis. Het gerommel in de aanloop zal ik jullie besparen, maar op een bepaald moment barstte de vulkaan uit. Ze schreeuwde naar me: “Ga weg! Ik wil dat je weggaat! Ik wil niks meer met je Lisa-ding te maken hebben!”, en ze pakte mijn kleren en smeet deze naar buiten. Ik wilde haar tegenhouden mijn spullen rond te smijten maar dat wakkerde de agressie alleen maar aan. Uiteindelijk pakte ik mijn spullen en vertrok. Op zoek naar een andere plek om te slapen vannacht.

Ik was kapot. Haar woorden beukten keer op keer in mijn hoofd: “Ik wil niks meer met je Lisa-ding te maken hebben!”. Lisa-ding... Het is geen ding, het is een fundamentele zoektocht naar wie ik ben! Een oefening in mezelf toestaan te zijn wie ik wil zijn. Daar niks mee te maken willen hebben is een afwijzing van het belangrijkste dat er op dit moment in mijn leven is. Deze afwijzing deed pijn. En daar kwam nog meer pijn bij. Pijn omdat degene van wie ik zielsveel hield voor de zoveelste keer over mijn grens ging en opnieuw gewelddadig was naar mij en mijn spullen.

Ik besloot toen dat ik zou stoppen met de relatie met M. Ik wilde niet de boksbal zijn voor haar frustraties over zichzelf; of deze boksbal nu Man-ik of Lisa heette. En hoezeer ik me kon voorstellen hoe moeilijk mijn Lisa-zoektocht soms is voor haar: deze zoektocht kun je niet buitensluiten zonder mij buiten te sluiten. De vraag wie ik ben is veel belangrijker voor me dan de vraag mét wie ik ben.

Vanaf dit moment reisden we niet meer samen. Maar we waren nog wel allebei onderdeel van deze groepsreis. Dit ging nog heel moeilijk worden…

donderdag 25 oktober 2012

Balisa

Dit was een echte Bali-Lisa dag! Ik stond op; voelde me vrouwelijk. En dit bleef zo. Geen gezwabber zoals gisteren. Ik wist wie ik was en ik voelde me heerlijk. Voor M. een stuk makkelijker om zich mee te verbinden. We waren vandaag echt samen, in verbinding. Twee vriendinnen, samen aan de wandel in Ubud. De lege plekken in onze shopping-ambities van gisteren aan het invullen.

De Balinezen reageerden heel leuk op mij. Ze waren vriendelijk en vaak hadden ze pas heel laat door dat er iets aan mij niet helemaal in de haak was, als ze het al zagen. Ik denk dat de Balinezen alle westerse vrouwen nogal grof en plomp vinden, dus mijn mannelijke trekken vielen daarbij in hun ogen waarschijnlijk niet uit de toon. En eerlijk is eerlijk: vergeleken met de fijne trekken van de Balinese vrouwen zijn wij westerse vrouwen nogal…. tja, hoe zal ik het zeggen… ‘westers’. Mijn ‘westerse’ kaaklijn was dus niet meteen een overduidelijke weggever.

Diegenen die het doorhadden waren heel spontaan en open. En complimenteus: “You nice!”, “Nice make-up”, “Nice hair”. Daar werd ik blij van. Okee, het gefluister achter mijn rug hoorde ik ook wel, maar daar ging ik me alleen maar trotser door voelen. Het mooiste moment was toen M. slippers ging kopen op de pasar. De vrouw in de kraam had een dochter van een jaar of 13, 14. Die heeft mij tien volle minuten met open mond en zonder adem te halen aangestaard. Ze had het door, maar kon het niet geloven…

Ik was vandaag niet zo bezig met vrouw zijn. Ik zag er vrouwelijk uit, gedroeg me kennelijk ook zo, maar het ging vanzelf. Ik was gewoon ik. En dat die ik een vrouw is, dat ben ik nog niet zo gewend. Eén keer riep een koopman op de markt “Hey lady” en ik keek naar M. zo van: “hé je wordt geroepen, zul je niet eens reageren?”. Maar M. hoefde niet te reageren, de koopman riep naar mij. O ja, da’s waar ook! Een lady, dat ben ik!! Hoera!


woensdag 24 oktober 2012

Ik was niemand meer

Een prachtige tuin met veel bloemen. Een ontbijtruimte midden in die tuin. Aan alle kanten open, alleen een dak om de zon buiten te houden. Ik zag de reisgenoten al zitten eten. Ik liep op hen af. Ik zou de eerste keer als Lisa deze groep onder ogen komen. Ik voelde me onzeker. Tijdens de transitie vanochtend voelde ik me de hele tijd man. Tijdens het scheren, tijdens het aankleden, tijdens het aanbrengen van de make-up. Ik was en bleef een man. Ik voelde me onrustig en onzeker. En toch wilde ik doorzetten. Deze dag had ik gepland om met M. te gaan shoppen in al die leuke winkeltjes die Ubud te bieden heeft. En als ik me door mijn eigen angst uit het veld liet slaan zou het nooit wat worden met mijn proces. Want die angst is er vaak. En vandaag was hij groot.

Dag Lisa”, zei een van de reisgenoten toen ik de ontbijtruimte binnenkwam. Ze klonk verrast, opgetogen en enthousiast. De gesprekken verstomden en iedereen keek naar me. Eén hartslag lang dacht ik dat ik zou bezwijken door mijn weke knieën. Maar ik bleef staan. En hoorde de enthousiaste reacties. Over hoe mooi ik was en hoe moedig. En ik voelde het. Ik voelde me mooi en ik voelde me moedig. Door de reacties van anderen werd ik trots. Werd ik vrouw. Helemaal. Hier is Lisa. Lisa op Bali. Yeah!

Maar die stevigheid van dat moment bleef niet. Ik dacht de rest van de dag steeds terug aan het bezoek aan de healer gisteren. En voelde me onbevredigd over het uitblijven van antwoorden. Ik was bang dat ik mijn koers was kwijtgeraakt. De koers die ik na lange tijd worstelen met tegenstemmen juist de laatste weken had gevonden. Ik zou het proces naar vrouw-worden helemaal gaan doorlopen. Dat was wat ik moest doen. Eindelijk had ik koers en vaste grond onder mijn voetjes. Maar nu, hier op mijn eerste Lisa dag op Bali was ik die helemaal kwijt. Ik twijfelde. Ik kon geen vrouw in mij voelen. Ik voelde me man. Ik probeerde mijn vrouwelijkheid op te roepen, uit te nodigen en te sommeren. Maar het hielp allemaal niet echt. Telkens als ik even contact had met de vrouw in mij, verliet ze mijn lichaam en werd ik weer een man in een jurk. Ik voelde me stom.

Het contact met M. verliep vandaag stroef. We begrepen elkaar telkens niet en er waren voortdurend kleine irritaties. We hebben geshopt, maar het was vaker functioneel dan gezellig. M. deed haar best voor mij. Ik deed mijn best voor haar. Maar het bleef moeizaam gaan. Ik werd steeds stiller. Wilde alleen zijn, maar tegelijkertijd door M. vastgehouden worden. Ik wilde graag shoppen (van mooie jurkjes voor een paar euro word je gretig) en tegelijkertijd wilde ik op een stille plek eventjes uithuilen. En ik kreeg niks van dat alles. Het bleef een slap compromis, een kansloze poging om al die verschillende verlangens en emoties die in mij woedden te honoreren. Ik voelde me zo tekortschieten als partner voor M. Ik wilde er voor haar zijn; als man of als vrouw. Maar nu was ik niks.

Aan het begin van de avond werd mijn onvrede regelrechte wanhoop. We waren met een deel van de reisgenoten bij elkaar om gezamenlijk te eten. Ik zei niks, ik deed niet mee aan de gesprekken. Mijn eerste Lisa-dag op Bali was geen feest. Geen kleurrijke, trotse ceremonie naar Balinees gebruik. Het was een drama. Ik was de vrouw in mij kwijt. Ik voelde me zo ontzettend stom in mijn vrouwenkleren. Waarom had ik me als vrouw aangekleed? Ik wist het niet meer. En ik voelde het niet meer. Het liefst wilde ik mijn pruik van mijn hoofd trekken en wegsmijten. Maar dan zou ik er nóg belachelijker uitzien. Wat had die healer gedaan? Had hij de optimistische vrouw in mij vernield? En me daar een zwaar depressieve man voor teruggegeven? Ik was nu niet de vrouw die ik wilde gaan worden en ik was nu niet de man die ik altijd geweest was. Ik was niemand meer. Ik wilde dat het stopte. Deze vreselijke onzekerheid. Ik wilde iemand zijn. Iemand die zijn (m/v) plaats in dit leven kan voelen. Die zich thuis voelt in zijn (m/v) lichaam. Help!

’s Avonds laat in het zwembad van het hotel zei M. dat ze zich de hele dag had gefrustreerd over mij. Ze huilde. En toen brak ik. Ik kon deze situatie geen plek geven in mijn hoofd en in mijn hart. Ik huilde. Ik huilde uit wanhoop. En zo huilden we allebei. We omhelsden elkaar en huilden. Dit proces drukt zwaar op ons. Heel zwaar. Vandaag was onze liefde voor elkaar sterker dan alle angsten en bedreigingen. Maar hoeveel kunnen we nog aan?

dinsdag 23 oktober 2012

I think I am a woman

De Balinezen hebben een rijke spirituele traditie. Voor hen is het net zo normaal om een healer te bezoeken bij kwalen en problemen als het voor ons is om een paracetamolletje te nemen. De healer ziet en voelt de onzichtbare dimensie en kan daarin jouw energetische onbalans herstellen. En hij kan met natuurgeneeskunde krachtiger ingrijpen in je lichaam dan 10 paracetamolletjes kunnen doen. Dat wilde ik zien. Niet uit sensatiezucht (ik heb groot respect voor de diepe kracht van de energetische dimensie) maar uit een vaag onbehagen over mijn proces naar vrouw-zijn en een behoefte aan antwoorden. Een van de negen tegenstemmen in mijn hoofd zegt immers dat mijn verlangen misschien een coping-mechanisme is voor een diep trauma, een diepe pijn. Als dat zo is, dan moet die healer er iets aan kunnen doen. Dacht ik. Hoopte ik.

Dus daar zat ik, als Man-ik, op een rieten matje op de grond voor de healer. Hij onderzocht mij door met zijn handen krachtig op allerlei acupunctuur-punten te drukken op mijn hoofd en nek. “You strong focus”, zei hij in gebrekkig Engels. Ja die herkende ik wel. Als ik iets wil...

Toen mocht ik gaan liggen. Hij kwam naast me op de grond zitten en vroeg aan me: “What can I do for you?”. Tja, moeilijke vraag. Een deel in mij wilde serieus die tegenstem onderzoeken. Kijken of ik misschien inderdaad een diepliggend trauma met me meedraag. Een ander deel in mij wilde juist voorkomen dat het Lisa-proces in gevaar gebracht zou worden. Wilde juist alle tegenstemmen doen verstommen. En de strong focus op mijn vrouw-zijn vergroten. En zo stond ik weer in de spagaat waar ik wel vaker in heb gestaan: ik wist niet wat ik wilde.

Uiteindelijk zei ik tegen hem: “I think I am a woman in the body of a man”. Hij begreep eerst niet wat ik bedoelde. Misschien omdat ik het geen verzoek was, maar een feitelijke mededeling. Of misschien omdat hij zoiets nog nooit had meegemaakt in zijn healing-praktijk die toch al zeker een halve eeuw oud moest zijn, getuige de tekenen des tijds op de man zijn gezicht. Hij herhaalde zijn vraag en ik mijn antwoord. Zo kwamen we niet verder…

Toen drukte hij met een stokje op een punt onder mijn tenen. Welke teen het precies was ben ik vergeten door de intense ervaring die volgde. Er kwam een grote pijn in mij omhoog. Mentale pijn. Een grote zware last die heel vertrouwd aanvoelde, stortte zich in alle zwaarte over mij uit. En ik werd verdrietig. Heel verdrietig. Ik huilde diep en intens. Misschien wel minutenlang. De healer maakte met zijn stokje inmiddels allerlei spirituele symbolen op mijn lichaam. Vooral heel veel bij mijn schaamstreek. En mijn lijf schokte en trilde. Hier werd duidelijk een energetische disbalans in beweging gebracht.

Na een tijdje werden mijn pijn en verdriet minder en kwam ik tot rust. Ik kon mezelf weer bewust waarnemen. “Wat is er gebeurd?”, vroeg ik me af. “Is mijn verlangen een vrouw te worden nu weg? Nee. Is mijn mannelijkheid weg? Nee.” Er leek niks veranderd te zijn en toch was het een heftige transitie. Door een combinatie van zijn gebrekkige Engels en mijn overweldiging kwam ik er niet achter wat de healer nu precies zag in mij en wat hij daarmee deed. De volgende patiënt stond al weer klaar. Onbevredigd in mijn mentale honger naar antwoorden ging ik weg. Het vertrouwen met me meedragend dat het zich de komende tijd vast zal openbaren…

maandag 22 oktober 2012

Coming out in het rijstveld

Om me heen zie ik bloemen. Prachtige bloemen in alle kleuren. Links kijkt een beeld van Ganesha me guitig aan. Wijsheid, daar staat Ganesha voor. En dat kan ik wel gebruiken op mijn reis naar mezelf. En ook op deze Bali reis. Een deel van de tijd op Bali brengen M. en ik door in een groep. Een groep mensen die elkaar vooraf niet kende, maar allemaal kennissen zijn van L., een goede vriendin van mij. L. was jaren geleden een spiritueel leraar voor mij en heeft sindsdien mijn hart niet meer verlaten. Zij organiseerde deze Bali reis voor haar kennissen. En deze groep mensen, die ik nu pas een paar dagen ken, zit hier om me heen. In de schaduw in een prachtige tuin, met naast Ganesha nog andere mooie beelden. Met een vijver met waterlelies, met een overweldigende rijkheid aan bloemen. Direct grenzend aan rijstvelden, bananenbomen en kokospalmen.

Hier genieten we van de lunch; de meesten van ons althans. Ik niet. Ik geniet niet. Ik voel me gespannen. Ik heb me namelijk voorgenomen om het te vertellen. Om Lisa bekend te maken. Om datgene wat nog niet zichtbaar is, zichtbaar te maken. Om mijn ware identiteit te tonen. Net als de Nasi Tjampoer die voor me op mijn bord ligt. De gerechtjes van de Nasi Tjampoer zijn niet altijd wat ze lijken: sommige zien knalrood, maar zijn toch mild gekruid. Andere zien er onschuldig uit, maar zetten je in vuur en vlam. Je ontdekt het pas als je ze eet.

Ik vroeg de groep om het woord. Trillend van spanning. Wat zullen ze van me vinden? Word ik niet afgewezen? Moet ik het wel zeggen? Kan Lisa niet beter gewoon in de rugzak blijven? Nee! Ik ga me niet meer verstoppen. Hier ben ik en iedereen mag het weten.

Ik kreeg het woord. De groep keek me aan, zich bewust van het belang van wat ik wilde gaan zeggen; die ernst was wel in mijn stem te horen toen ik het woord vroeg. Okee, ik kon niet meer terug. Dit ging mijn coming out worden in het Balinese rijstveld. Ik haalde diep adem, zette mijn blik op oneindig zodat ik niemand echt hoefde aan te kijken, en ik zei: "Jullie zien waarschijnlijk een man voor je. Maar ik ben eigenlijk een vrouw. En ik sta aan het begin van het proces om daadwerkelijk te transformeren tot vrouw. De komende dagen zullen jullie mij ook als vrouw gaan zien". Stilte. Ik zuchtte, sloot mijn ogen, ontspande en voelde een traan over mijn gezicht lopen. Pffff, dat was er uit. Ik voelde de hand van M. op mijn bovenbeen. "Ik ben bij je", zei deze hand.

Toen ik mijn ogen opende en voorzichtig rondkeek of iedereen er nog was of dat ze misschien van afschuw waren weggelopen, zag ik tranen van ontroering. Mijn reisgenoten waren geraakt door wat ik zei. Ze ontvingen mij en mijn verhaal in liefde. Ik mocht er zijn, mijn proces mocht er zijn. En toen stroomden de tranen pas echt over mijn wangen. En zo hebben we met elkaar een heel rijstveld vol water gejankt.

De Nasi Tjampoer was koud geworden. Maar mijn hart was verwarmd door de liefde van de groep.

donderdag 18 oktober 2012

17 kilo

Daar ligt hij dan: mijn rugzak voor Bali. Op de band naast de incheckbalie op Schiphol. De weegschaal geeft ruim 17 kilo aan. Een record! Voor Man-ik althans. Op al zijn reizen is zijn bagage tot nu toe altijd onder de 15 kilo gebleven, ook toen hij naar Finland ging en dikke truien, sokken en thermisch ondergoed moest meenemen.

Deze keer geen thermisch ondergoed, maar korte broeken, T-shirts en ladingen zonnebrand... En jurkjes, hempjes, make-up en een pruik. Kleding voor mij! Ik mag mee naar Bali!! Mijn aller-allereerste buitenlandse reis! Weer een mijlpaal in mijn proces naar vrouw-zijn. Ben ontzettend benieuwd hoe het zal zijn: Lisa op Bali. Het gaf in elk geval een hoop ergernis bij het inpakken, want mijn nog jonge garderobe is helemaal niet geschikt voor tropische temperaturen. Maar voor alles is een oplossing: dat wordt zomerjurkjes en slippers shoppen op de pasar! Wat een straf! ;-)

dinsdag 16 oktober 2012

Een huilend ouderhart

S. wilde stoeien. Gisterenavond voor het slapengaan. Bij mij op bed. Ik ben nooit zo’n stoei-vader geweest, maar omdat ik weet dat het een goede manier is voor S. om zijn mannelijkheid te ontwikkelen, deed ik een poging. Ik heb gedurende mijn leven behoorlijk wat mannelijk gedrag aangeleerd, dus stoeien kán ik wel, maar meestal vind ik het niet leuk. Gisterenavond liep het weer af voor we goed en wel begonnen waren. Ik voelde me een halfzachte vader. Ik voelde me tekort schieten.

Vanochtend kroop S. bij me in bed. Zoals hij altijd doet als hij wakker wordt. Even knuffelen voordat hij zichzelf gaat vermaken en ik me nog een half uurtje omdraai. Ik was heel erg aanwezig in mijn vrouwelijkheid. Man-ik was in geen velden of wegen te bekennen. Ik knuffelde S. en voelde zijn hart tegen dat van mij. Ik voelde liefde voor hem en liefde van hem. Heel even voelde ik dat het klopt; dat onze liefde klopt, van vrouw naar kind en terug. Maar toen gebeurde het: in die golf van liefde kwam het verdriet. Ik voelde me een verrader. Iemand die zichzelf achterhoudt voor zijn kind. Iemand die zijn kind gaat kwetsen. Iemand die dat weet en dat toch gaat doen. Ik voelde me tekort schieten. Niet zoals gisterenavond, toen ik als vader tekortschoot. Ik voelde me vanochtend tekort schieten als ouder. Tekort schieten als mens.
 
Mijn hoofd zei natuurlijk allemaal verstandige dingen. Dat het beter is om het hem nog even niet te vertellen. Dat je dit goed moet voorbereiden, in overleg met je ex en met hulp van experts, voor mij en voor hem. Dat het nog even moet wachten. Natuurlijk is dat allemaal waar. In mijn hoofd schoot ik ook niet te kort. Maar in mijn hart wel. Mijn hart deed pijn. Mijn ouderhart deed pijn. En huilde…

Morgen breng ik hem naar zijn moeder. Overmorgen ga ik naar Bali. Ik zal hem missen… Mijn hart huilt de komende weken een beetje door…

donderdag 11 oktober 2012

Judo

“De beslissing is toch genomen? Ik word vrouw.”
“Ja, maar niet nu al!”
“Waarom moeten we nog wachten?”
“Omdat dat verstandig is.”
“Verstandig!! Ik voel mezelf door de aderen stromen. Het moment is nu! Ik wacht al zo lang!”
“Weet ik. Dus kan je best nog wel even ietsje langer wachten.”
“Stomme beschermer, kap daarmee!”
“Waarmee?”
“Je houdt me klein. Ik kan best voor mezelf zorgen.”
“Dacht het niet.”
“O nee?”
“Als ik je je gang zou laten gaan, dan ging je vanaf vandaag al als vrouw leven. En hoe moet dat dan met je zoontje? Krijgt hij geen tijd om er aan te wennen? En je werk? Ga je morgen dan ineens als vrouw voor die groep cursisten staan? Terwijl je daar vandaag nog als man was?”
“Kan me niet schelen! Ik wil vrouw zijn. Ik ben het wachten zat!”
“Ik sta deze kamikaze-actie niet toe! Ik laat je jezelf niet in de nesten werken. Beroepseer van de beschermer. Dat snap je toch wel?”
“Beroepseer? Wat dacht je van mijn eerzaamheid? Ik zit verstopt in een man.”
“Weet ik. En het is verschrikkelijk wat ik van je vraag. Wachten is vreselijk nu je de vrijheid geproefd hebt. Toch vraag ik het van je, uit bescherming. Straks mag je vrouw zijn. Helemaal. Ik steun je. Ik sta achter je.”
“Echt? Zo voelt het niet.”
“Echt. Maar ik denk dat het beter is om een geleidelijke weg te volgen. Geen revolutie. Dat is beter voor ons systeem en voor onze omgeving. Anders slaan wij en onze dierbaren op tilt.”
“Geleidelijk? Ik wil zo graag nu.”
“Dat snap ik. Ik doe mijn best om de overgang zo snel mogelijk te laten verlopen. Je hebt me overtuigd: jij bent een vrouw en je wilt als vrouw leven. Ik sta achter je. Met het credo: haastige spoed is zelden goed.”
“Ooh, beschermer, ik wil zo graag. Boehoe…”
“Niet gaan huilen, daar kan ik niet tegen.”
“Het is zo moehoeilijk…”
“Het is zeker moeilijk. Door ons getouwtrek brengen we het hele systeem uit balans. Zuigen we dit lichaam leeg. Het slaapt al tijden slecht. Het raakt uitgeput door onze strijd tussen verlangen en ratio. We duwen en trekken aan elkaar. We proberen elkaar om te gooien, te winnen. Dit vreet aan het lichaam. Als je nog een lichaam over wilt hebben om straks in te wonen, dan moeten we het rust gunnen.”
“Ja, je hebt gelijk. Ik werk ons hele systeem over de kop met mijn ongeduld. Ik zal me proberen te gedragen.”
“Fijn Lisa. Fijn.”
“...maar wat als ik morgen tóch als vrouw ga?”

dinsdag 9 oktober 2012

Geduld, geduld…

Ik wil het niet meer. Ik wil me niet meer verstoppen. Ik ben een vrouw. Ik ben een vrouw! Waarom leef ik dan undercover als man?! Ik wil mijn vermomming afwerpen. Ik wil voluit vrouw zijn!

Vandaag wilde ik het tegen iedereen vertellen die ik tegenkwam: ik ben vrouw! Het meisje bij de bakker die opkeek van mijn vrouwelijke stem, de straatschoffies die me aankeken toen ik schrijlings van mijn damesfiets afstapte, mijn theatervrienden tijdens de repetitie vanavond. Tja, misschien wordt dit wel mijn laatste mannenrol… Nee, dat zal vast niet. Man-ik is mijn laatste mannenrol. En die zetten we nog even voort. Maar niet zo heel lang meer…

Nog maar heel kort geleden dacht ik dat ik pas volledig als vrouw zou kunnen leven als ik hormonen zou krijgen. Tot die tijd zou ik niet passabel zijn als vrouw, dacht ik zelf. Maar in mijn hoofd ben ik al aan het visualiseren hoe ik vooruitlopend op de hormoonbehandeling mijn coming out doe naar mijn buren, naar mensen op mijn werk, naar de vrienden die me nog niet gezien hebben als Lisa. Leven als vrouw zou wel eens dichterbij kunnen zijn dan ik dacht…

Dat roept natuurlijk angst op. Onzekerheid. Moordende onzekerheid. Maar ik wil het. Ik voel dat ik op het juiste pad zit. Een pad met ongelooflijke hobbels, dat wel. Maar met een beloning aan het eind. Aan het eind van dit pad mag ik mezelf in de armen vallen. Dan mag alles eindelijk helemaal samenvallen in wie ik ben: Lisa.

Volgende week gaat Man-ik op vakantie. Drie weken Bali – ja, transgenders hebben een zwaar leven… ;-) Man-ik gaat met M. en nog een aantal andere mensen. Hoewel de andere mensen op ééntje na van niks weten, ga ik mee. Er ligt nu al een stapeltje Lisa-kleren klaar om ingepakt te worden. Ik weet niet hoe vaak en wanneer er ruimte is (en of ik die durf te nemen), maar Lisa gaat mee. Voor het eerst gaat deze vrouw op vakantie! Parttime, dat wel. Maar toch een mijlpaal! Dankjewel, M. voor je steun (1000 kusjes!). Dankjewel L. voor je begrip.

En daarna? Eens goed gaan nadenken over de volgende stappen. Hoe pak je zo’n coming out aan? Naar S., naar mijn werk… Flinke stappen met grote risico’s… Ik ga straks mijn licht maar eens opsteken bij ervaringsdeskundigen; Esther, Hanna, Jasmijn, ik wil graag jullie ervaringen horen. En natuurlijk met mijn psycholoog en de mensen van Transvisie overleggen. En tot die tijd? Geduld, geduld…

maandag 8 oktober 2012

Mijn beschermer

Mijn hele leven voelde ik me bedreigd. Ik mocht er niet zijn, want ik was niet normaal. Als ik mezelf liet zien dan werd ik afgewezen. Dat had ik proefondervindelijk ontdekt. En daarom was er ooit iets in mij opgestaan. Iets dat kostte wat kostte probeerde te voorkomen dat ik zichtbaar was voor de buitenwereld. Die iets is een iemand. En die iemand noemt zichzelf ‘de beschermer’. Ik heb hem altijd gehaat. Hij hield me klein. Hij sloot me op. En dat probeert hij nog steeds. Maar ik laat me niet meer opsluiten; een bevrijde slaaf laat zich niet opnieuw ketenen.

De afgelopen twee jaar heb ik veel strijd gevoerd met mijn beschermer. Hij vertolkte alle tegenstemmen in mij. Alle redenen waarom ik geen vrouw mocht zijn. Alle redenen waarom ik weer achter slot en grendel zou moeten. Maar ik ben blijven staan. Ik voel me krachtig in mijn verlangen. En tegelijk moe gestreden. Moe van het knokken tegen mijn beschermer.

Mijn beschermer heeft zijn werk altijd heel serieus genomen. Met grote toewijding aan mij. Hoewel het niet altijd zo voelde, deed de beschermer dit allemaal voor mij. Een grenzeloze toewijding die hem verblindde voor de pijn die hij mij deed. Ik ben de beschermer gaan haten om die pijn.

Ik wil niet meer leven in die haat. Ik wil mijn beschermer vergeven. En dat is het moeilijkste dat er is: degene die jou pijn doet vergeven. Vandaag heb ik een stapje gezet. Ik heb mijn beschermer bedankt. Bedankt voor alles wat hij, zonder te verslappen, altijd voor me heeft gedaan. En ik heb tegen hem gezegd dat het me spijt dat we nooit hebben samengewerkt. Ik wil hem niet meer tegenwerken. Ik wil met hem samenwerken. Er zijn nog genoeg gevaren waar ik tegen beschermd mag worden. Maar ik hoef niet langer tegen mezelf beschermd te worden. Ik ben een grote meid. Een grote meid die vrienden wil worden met haar beschermer…

donderdag 4 oktober 2012

Het leven is geen bonbon

Terwijl ik dit schrijf, snoep ik van een bonbon. Eentje met frambozenvulling. Die heeft M. gemaakt op de workshop bonbons maken waar we gisteren waren. Ik heb bonbons met hazelnootvulling gemaakt; ook lekker! Een bonbonworkshop met deelnemers die je niet kent en daarna nooit meer hoeft te zien: dat klinkt als een uitgelezen kans om zonder gêne en angst voor afwijzing even lekker helemaal Lisa te zijn. Nou…. nee dus. Ik vond het doodeng. Ik zei de hele avond zo weinig mogelijk; ik voelde mijn mannenstem zo misplaatst. Daarom stortte ik me maar op het zo aandachtig mogelijk fröbelen aan de bonbons. Zeer mindfull. Zeer lekker ook, want je moest natuurlijk voortdurend je vingers aflikken… En voorproeven… En naproeven… en nog een keer je vingers aflikken… Maar ondanks mijn angsten, nam niemand aanstoot aan me. Niemand staarde me aan. Niemand maakte een opmerking. Gewoon Lisa die bonbons maakt. Niks aan de hand.

Een bonbonworkshop is een mooie manier om de Lisa-tijd te verruimen. Dat wil ik graag, maar dat is moeilijk als je je nog niet kunt manifesteren in je werk en in bijzijn van je zoon. Dan is dus meteen driekwart van de tijd een no-go-zone… En de resterende tijd nou helemaal besteden aan shoppen vindt mijn portemonnee niet zo'n goed idee... Maar vriend S. had een goed idee: “Waarom doe je geen vrijwilligerswerk als Lisa?”. Ja! Vorige week vond ik een mooie vacature op de website van de vrijwilligerscentrale: Senioren begeleiden bij theater- en concertbezoek. Superleuk! En zo pik je meteen zelf nog wat cultuur mee, hoewel het misschien niet altijd mijn genre zal zijn…

Dus ik gereageerd; via mail. Heel handig dat internet. Een mailtje terug: “Wat is je telefoonnummer? Dan bel ik je voor een kennismaking”. Oeps! Bellen? Ik heb alleen een Man-ik nummer, met een Man-ik voicemail-boodschap. Okee, dan zal ik vandaag alle mij onbekende nummers opnemen met: “Hallo, met Lisa”. En zo geschiedde. De telefoon ging. Een onbekend nummer. Paniek! Wat als het een klant is die met een mij onbekend toestel belt? Meid, laat je niet gek maken! Kom op! Okee: “Hallo, met Lisa”. Met ingehouden adem wachtte ik. Pffff, het was inderdaad de mevrouw van het vrijwilligerswerk. Ik concentreerde me op mijn stem. Open, licht, voor in de mond. De eerste dertig seconden van het gesprek ging het goed. Daarna stelde ze mij een vraag waar ik een uitgebreid antwoord op gaf. En we praatten nog wat heen en weer. En toen zei ze ineens: “Het is misschien een beetje een rare vraag, maar spreek ik nu met een man of met een vrouw?”.

Dat was natuurlijk helemaal geen rare vraag. Die zag ik wel aankomen. Ik had me voorgenomen om open kaart te spelen tijdens dit gesprek. Leek me wel zo fair. Maar deze zeer doortastende mevrouw was me voor. Dus ik vertelde over mijn mannenlijf, en mijn mannenstem. En dat ik volledig vrouw wil worden, maar dat ik dat nog niet ben. Ze was duidelijk overdonderd en blij met mijn eerlijkheid. En ze wees me er niet op af: “Dat is helemaal prima”. Maar toen ze de impact van dit alles wat op zich had laten inwerken, zei ze eerlijk: “Misschien dat sommige van onze cliënten zich hier ongemakkelijk bij voelen”. Tja, dat begreep ik wel. Ik voel me er zelf ook nog regelmatig ongemakkelijk bij. Zeker tijdens bonbonworkshops.

Uiteindelijk stelde ze voor dat we elkaar eerst ontmoeten voor ik ga beginnen met het vrijwilligerswerk. Ik denk dat ze wil checken of ik er wel vrouwelijk genoeg uitzie. Of ik wel ‘passabel’ ben, al zal ze dat woord uit het trans-jargon wel niet kennen. Ik snap het wel, ik zou hetzelfde doen in haar positie. Dit is een goede les en een waarschuwing. Vrouw zijn bij een bonbonworkshop is al lastig. Maar in het echte leven zal het soms nog veel lastiger zijn.