donderdag 12 februari 2015

Lekker wijf

Mijn armspieren protesteren wanneer ik de rechthoekige tafel probeer op te tillen. Hmmm, schuiven dan maar… Vorig jaar lukte het me nog wel om deze tafels op te tillen, maar nu kennelijk niet meer. Het zal vast niet liggen aan het feit dat ik nu een rokje en hakjes draag. Het zal vast door de hormoonbehandeling komen. Vorig jaar was ik in deze zelfde ruimte om een workshop te begeleiden voor een team dat haar onderlinge samenwerking wilde verbeteren. Nu ben ik er weer. Zelfde ruimte, zelfde opdrachtgever, alleen een ander team. Ook vorig jaar haalde ik de tafels weg om ruimte te maken voor een kring met stoelen; de ideale opstelling voor deze middag. Maar nu moet ik ze schuiven in plaats van tillen.

Ik ben doodzenuwachtig. Het is de eerste keer dat ik als vrouwelijke trainer/workshopbegeleider voor een groep sta. Dat is sinds de coming out in mijn werk eind oktober niet eerder voorgekomen. Dat is best opvallend voor iemand die haar geld zegt te verdienen met coaching en training. Het illustreert hoe weinig werk ik heb. Mijn bankrekening en ik waren dan ook erg blij dat mijn oude opdrachtgever me terugvroeg voor deze nieuwe workshop. Tijdens een van de voorbesprekingen vertelde de opdrachtgever dat hij de workshop had besproken in het team. Een van de teamleden had wat weerstand om zo’n “zweverige training” te gaan doen. Maar hij schikte zich met de tekst: “Ik vind het best, maar als ik de hele middag tegen die trainer aan moet kijken, dan moet het wel een lekker wijf zijn”. Toen de opdrachtgever die tekst voor mij citeerde, werd een aloude mannelijke conditionering getriggerd en moest ik lachen. Ook ik heb in omgevingen geleefd waarin het heel normaal was om dit soort lompe teksten uit te spreken. Dat paste nooit bij mij, maar het was uiteindelijk wel vertrouwd geworden. Zo hoorde het kennelijk. Dus het was niet gek dat er een lach aan mij ontsnapte. De laatste paar jaar is er in mij echter langzaam meer bewustzijn aan het komen op vrouwonvriendelijk gedrag. Vanuit dat bewustzijn drong zich deze keer een nieuw besef aan mij op dat mijn aangeleerde gelach deed stokken. Het besef dat ik door mijn transitie in een tijdperk ben gekomen waarin ik niet langer primair beoordeeld wordt op mijn prestaties en mijn kwaliteiten, maar op mijn uiterlijk. Welkom in de wereld van vrouw-zijn, Lisa!

Gelukkig zie ik er vandaag goed uit. Zakelijk, netjes en zeer vrouwelijk. Daarover maak ik me nu, na de nodige ochtendstress voor de spiegel, geen zorgen. Misschien is het ook maar goed dat mijn prestaties minder zwaar tellen vandaag, want ik voel me doodmoe en depressief. De zware nacht heeft me opgezadeld met een zeurende hoofdpijn. Ik vraag me af hoe ik deze middag overleef. Hoe ik deze middag de veilige omgeving creëer voor dit team om nader tot elkaar te komen. Hoe ik helderheid en positiviteit inzet om patronen in het team te doorbreken. Veiligheid, helderheid en positiviteit zijn precies die drie dingen waaraan het in mijn eigen leven ontbreekt op dit moment. Mijn gepeins wordt doorbroken door het team dat de ruimte binnen komt lopen. Ik kan niet meer ontsnappen. Nu moet ik presteren. Ik merk dat mijn mond zich in een vriendelijke glimlach buigt en ik geef iedereen een hand ter begroeting. Ik hoor mezelf tien keer ‘Lisa’ zeggen met mijn mannenstem. Ik schrik er van. Mijn keel is door stress en uitputting rauw van binnen. Zo rauw dat licht en vrouwelijk praten er vandaag kennelijk niet in zit. Ik ben zo bezig mezelf én hun reactie op mij te observeren dat ik de namen van de deelnemers niet eens echt hoor. Gelukkig had ik ze vooraf al te horen gekregen. Mijn spiekbriefje ligt klaar.

De deelnemers gaan zitten en het geroezemoes verstomt snel. Ik sta midden voor de groep. Om te ontspannen laat ik mijn aandacht als een soort scanner door mijn lichaam gaan. Gek genoeg scant mijn innerlijke oog, geheel in lijn met de nieuwe werkelijkheid, ook juist alleen mijn uiterlijk. Ik word me bewust van mijn enkellaarsjes, mijn panty, mijn rokje, mijn sierlijke jasje en de witte top met watervalhals daaronder. Ik wordt me bewust van mijn borstprothesen, van de haarspeld die mijn haar elegant naar achteren houdt. Ik zie de mascara op mijn oogharen zitten. Hier sta ik. En ik ben een vrouw. O shit! Dit is eng! Iedereen kijkt naar me! Ik voel mijn lichaam verstarren alsof ik een konijntje ben dat in de koplampen kijkt van de auto die hem zo meteen gaat doodrijden.

Uit mijn ervaring weet ik hoe emoties van de trainer het contact met de groep – en het resultaat van de training – in de weg kunnen staan. Ik weet ook dat het helpt om die emoties uit te spreken, zodat je juist vanuit je kwetsbaarheid contact maakt. Tijdens het voorstelrondje neem ik daarom zelf als eerste het woord en ik zeg: “Vorig jaar heb ik ook een workshop begeleid voor jullie organisatie, maar dan voor een ander team. Zoals jullie ongetwijfeld van jullie collega’s hebben gehoord, leefde ik toen nog als man. In mijn nieuwe leven als vrouw voel ik me soms een heel klein meisje dat de wereld nog aan het ontdekken is. Zo voel ik me vandaag ook”. Ik zie de groep ontspannen. Bam. Het ligt op tafel. Nu weten ze dat ze het onderwerp van mijn transitie niet angstvallig hoeven te vermijden. Ik ontspan ook. Deze interventie was niet alleen nuttig om míjn angsten te bezweren. En passant heb ik meteen de toon gezet; de rest van middag verloopt in een open een respectvolle sfeer. Ik begeleid de groep door het programma dat ik had voorbereid. De groep werkt actief en betrokken mee. Door de uitputting kan ik me slecht concentreren en veel van mijn aandacht is nodig om mijn eigen angsten en emoties te kanaliseren. Veel doe ik op de automatische piloot, net als vorige week in het theater. Ik ervaar niet de flow die ik meestal ervaar als ik een workshop of training geef. Maar in tegenstelling tot vorige week in het theater voel ik nu wel af en toe momenten van blijdschap. Blijdschap dat het lukt. Blijdschap dat het lukt om dit als vrouw te doen. En blijdschap dat in de erfenis van Man-ik kennelijk zoveel ervaring zit opgeborgen dat ik ook een goede workshop kan neerzetten als ik een uitgeputte en depressieve vrouw ben. Dankjewel Man-ik! En een applausje voor jou, Lisa. Je bent een lekker wijf…

Geen opmerkingen:

Een reactie posten